نحوه انتخاب تعداد دندانه مناسب طبق و خودرو (ضریب دنده) انواع دوچرخه!

نحوه انتخاب تعداد دندانه مناسب طبق و خودرو (ضریب دنده) انواع دوچرخه! - آیبایک

نحوه انتخاب تعداد دندانه مناسب طبق و خودرو (ضریب دنده) انواع دوچرخه!

اگر دوچرخه سوار باشید، می دانید که استفاده از خودرو و ست دنده اشتباه می تواند سواری شما را خراب کند. اما با وجود تنوع بالای خودروها و طبق ها، انتخاب این قطعات می تواند کمی طاقت فرسا و پیچیده باشد. در این مطلب قرار است نحوه انتخاب بهترین ضریب دنده یا بهترین خورشیدی (خودروی عقب و جلو یا به اصطلاح چرخ دنده) را برای زمین ها و رشته های مختلف بررسی کنیم.

 

سیستم دنده کی ابداع شد؟

شاید در حال حاضر سیستم دنده یک وسیله بدیهی در عصر حاضر باشد اما اولین بار در دهه 1880 معرفی شد. زمانی که شما پایتان را بر روی پدال فشار می دهید، طبق دوچرخه یک مزیت مکانیکی ایجاد می کند و به وسیله خودرو باعث چرخیدن لاستیک های دوچرخه تان می شود. همچنین شما می توانید با تعویض دنده، این مزیت مکانیکی را تنظیم کرده و گشتاور انتقال یافته به چرخ عقب خود را تغییر دهید. این یک کاربرد فوق العاده موثر از فیزیک ساده است.

 

قطعات پیشرانه

همانطور که پدال ها را فشار می دهید، نیرو از طریق یک چرخ دنده در قسمت خودروی جلو (چرخ دنده روی طبق قامه شما که بین پدال ها قرار دارد)، به زنجیر و در نهایت به یک چرخ دنده دیگر (که به آن خودرو عقب یا خورشیدی عقب می گویند) که به توپی چرخ عقب شما متصل است، منتقل می شود.

بیشتر دوچرخه ها دارای چرخ دنده های متعددی هستند که در یک دسته به نام خودرو مرتب شده اند. شانژمان شما هر بار که جابجا می شود، زنجیر را بین چرخ دنده های مختلف خودروی جلو و عقب حرکت می دهد. تغییر اندازه طبق و چرخ دنده های دوچرخه به شما این امکان را می دهد که قطعات دوچرخه خود را مطابق با نیازهایتان سفارشی سازی کنید.

 

بخش های مختلف سیستم دنده - آیبایک
بخش های مختلف سیستم دنده – آیبایک

 

نسبت دنده (ضریب دنده)

هر ترکیبی از چرخ دنده های خودروی جلو و عقب مزیت مکانیکی خاصی دارد. به نسبت این دو ضریب دنده یا نسبت دنده می گویند و با تقسیم تعداد دندانه های چرخ دنده خودروی جلو فعلی بر تعداد دندانه های روی چرخ دنده خودرو به دست می آید. به عنوان مثال اگر زنجیر دوچرخه شما بر روی چرخ دنده طبق یا خودروی جلو 52 دندانه و چرخ دنده خودروی عقب 16 دندانه باشد، نسبت دنده 3.25 است. هرچه نسبت دنده بیشتر باشد، گشتاوری که به چرخ عقب شما منتقل می شود کمتر است اما سریعتر می چرخد. ضریب دنده بالا زمانی که می خواهید با سرعت بالا رکاب بزنید بسیار مفید است. ضریب دنده پایین چرخ شما را آهسته تر اما با افزایش گشتاور حرکت می دهد که برای صعود و بالارفتن بسیار ایده آل است.

بیشتر دوچرخه سواران به جای استفاده و ارجاع به ضریب دنده، ترکیب دندانه خودروی جلو و خودروی عقب را به صورت نسبت مانند 52/16 بیان می کنند. این نحوه بیان هم یک روش صحیح برای مقایسه دنده و دندانه در دوچرخه های هم رده است اما در این نسبت اندازه چرخ نادیده گرفته می شود که اهمیت زیادی دارد. برای اینکه اندازه چرخ را هم در معادله قرار دهید، قطر خارجی چرخ یا لاستیک خود را (به اینچ) در نسبت دندانه خودروی جلو و خودروی عقب ضرب کنید. این فرمول تعیین می کند که دوچرخه‌تان با یک چرخش پدال چقدر مسافت را می پیماید.

اما حتی این فرمول هم طول طبق قامه را در نظر نمی گیرد زیرا طبق قامه کوتاه یا بلندتر مزیت مکانیکی سیستم را تغییر می دهد و هیچ فرمولی وجود ندارد که بتوان کارایی آن را اندازه گیری کرد که باز هم بسته به اندازه چرخ دنده، زاویه زنجیر و سایر عوامل می تواند این مقدار متفاوت باشد. قطعا تا به اینجا با خودتان فکر می کنید که چقدر دنده ها پیچیده هستند و باید بگوییم که درست هم فکر می کنید اما اگر چند نکته کلیدی را در نظر بگیرید، انتخاب دنده مناسب برای رشته و سبک سواری شما نسبتاً آسان می شود.

 

1. ضریب دنده دوچرخه جاده (کورسی)

بسیاری از دوچرخه های جاده قبلا دارای سه حلقه خورشیدی در خودروی جلو بودند که به عنوان طبق سه تایی شناخته می شدند اما با ظهور خودروها و طبق های وسیع تر با تعداد چرخ دنده های بیشتر، این چیدمان تا حد زیادی حذف شده است. تقریباً تمام دوچرخه های جاده‌ای در حال حاضر دارای طبق یا خودروی جلو با دو حلقه چرخ دنده یا خورشیدی هستند. همچنین دوچرخه های جاده ای با طبق های تکی هم استفاده می شوند که به آن ها تک طبق می گویند.

طبق های دوتایی در دوچرخه های جاده ای دارای سه اندازه معمول است. طبق استاندارد شامل یک حلقه خورشیدی بزرگ 53 دندانه و خورشیدی کوچک 39 دندانه ای (53/39) است و به این دلیل به آن استاندارد می گویند که در اکثر دوچرخه ها از این طبق استفاده می شود. این نوع طبق استاندارد هنوز هم توسط دوچرخه سواران حرفه ای استفاده می شود اما از طبق فشرده که تعداد دندانه های آن به صورت 50/34 است هم استفادده می شود. یک ترکیب دیگر هم از طبق وجود دارد که به آن طبق نیمه فشرده یا mid-compact می گویند که ترکیب دندانه های آن به صورت 52/36 در دو خورشیدی بزرگ و کوچک تقسیم می شود.

خودروهای عقب دوچرخه های جاده‌ای معمولاً بین 10 تا 13 چرخ دنده یا خورشیدی دارند که تعداد آن هم به برند و سطح پیشرانه شما بستگی دارد. در بیشتر موارد کوچکترین خورشیدی دارای 11 دندانه و بزرگترین خورشیدی بین 25 تا 32 دندانه دارد. هرچه تفاوت بین کوچکترین و بزرگترین خورشیدی ها بیشتر باشد، محدوده دنده ها بیشتر است اما تغییری که در هربار تعویض دنده احساس می کنید، چشمگیرتر و پر اصطلاک تر است.

انتخاب خورشیدی مناسب به در نظر گرفتن زمین، اولویت های شخصی و محدودیت های قطعات شما بستگی دارد.

 

نمونه نسب های ضریب دنده - آیبایک
نمونه نسب های ضریب دنده – آیبایک

 

1.1 ضریب دنده مناسب برای جاده های پر فراز و نشیب

اگر در یک جاده با تعداد پستی بلندی های زیاد دوچرخه سواری می کنید، استفاده از ضریب دندانه های طبق استاندارد یک گزینه معمول است زیرا به شما این امکان را می دهد آهنگ رکاب زدنتان کارآمد باشد و به شما در بالارفتن از قله ها و پایین آمد از سطوح شیب دارتا حدودی کمک کند اما نه به اندازه دو ضریب دنده فشرده و نیمه فشرده! البته استفاده از طبق های استاندارد در هیچ شرایطی شما را پشیمان نمی کند.

اگر تپه های مسیرتان نسبتاً کوتاه هستند و خیلی شیب دار نیستند، استفاده از طبق های نیمه فشرده یا mid-compact یک انتخاب ایده آل هستند. اگر شیب های جاده شما طولانی است، توصیه می کنیم از ضریب دنده طبق فشرده استفاده کنید. در هر دو مورد استفاده از خورشیدی خودروی عقب با دندانه های 28-32، دامنه وسیع و نسبت دنده بسیار عالی را در اختیار شما قرار می دهد. حتما ظرفیت خودروی عقب خود را بررسی کنید زیرا برخی خودروها فقط تا اندازه خاصی از خورشیدی ها را پشتیبانی می کنند.

 

1.2 ضریب دنده مناسب برای جاده های مسطح

اگر ورزشکاری قوی از نظر جسمی هستید که عمدتاً در جاده های مسطح دوچرخه سواری می کند، ضریب دنده طبق استاندارد می تواند گزینه خوبی باشد. این ضریب دنده در ابتدا نیاز به قدرت بدنی بالایی دارد و می تواند در سرعت و شتاب بسیار سریع به شما برتری دهد اما در صورت مواجهه با پستی بلندی های مختلف، آمادگی لازم را برای شما فراهم نمی کند. به همین دلیل طبق های نیمه فشرده حتی در زمین های مسطح هم گزینه ای عالی هستند. در حالی که شتاب و سرعت این نوع طبق به پای طبق های استاندارد نمی رسد اما در صورت رکاب زدن در زمین های مختلف به شما انعطاف پذیری بیشتری می دهد.

دوچرخه سوارانی که در جاده های مسطح تر رکاب می زنند می توانند از خودروهایی با برد کمتر از خودروهایی که برای کوهنوردی استفاده می شوند استفاده کنند. این خودروها کمی سبک تر هستند و مزیت تعویض ظریف تر بین هر دنده را به شما می دهند اما مانند طبق های استاندارد، برای پستی بلندی ها ایده آل نیستند. پیشرانه‌های مدرن، خورشیدی های جداگانه بیشتری را به هر خودرو اضافه کرده‌اند، بنابراین حتی خودروهای مختص کوهنوردی با برد وسیع، انتقالی عمدتاً ظریف دارند.

 

دندانه های خودروی دوچرخه - آیبایک

 

2. دنده دوچرخه کوهستان

دوچرخه های کوهستانی مانند دوچرخه های جاده‌ای، قبلاً دارای ‌سه خورشیدی در قسمت خودروی جلو یا طبق بودند اما اکثر دوچرخه های کوهستانی تخصصی مدرن تقریباً فقط از یک خورشیدی در خودروی جلو استفاده می کنند. دوچرخه های تک طبق چند مزیت کلیدی دارند که به لطف سادگی مکانیکیشان استفاده از آن ها آسان تر، سبک تر و کمتر مستعد خرابی هستند. همچنین خودروی عقب با برد وسیع به سیستم های تعویض دنده مدرن این اجازه را می دهد که در همان محدوده ای فعالیت کنند که طبق های دوتایی و سه تایی فعالیت می کردند.

در مقایسه با دوچرخه سواران جاده، دوچرخه سواران کوهستان بیشتر کوهنوردی و تپه نوردی می کنند و به طور کلی آهسته تر حرکت می کنند. بالاترین سرعت در آفرود معمولاً در زمان پایین آمدن که پدال زدن غیرضروری یا غیرممکن است به دست می آید. به همین دلیل است که دنده های دوچرخه کوهستان به طور قابل توجهی آسان تر از دنده های دوچرخه های جاده ایست آن هم با طبق های 28 تا 32 دندانه و خودروهای 12 سرعته با خورشیدی یل چرخ دنده هایی به بزرگی 52 دندانه!

 

2.1 ضریب دنده مناسب آفرود

معمولا دوچرخه سواران مبتدی کوهستان از خودروهای جلو با 28 یا 30 دندانه استفاده می کنند. دوچرخه سواران با تجربه تر اغلب خورشیدی خودرهای جلو 32، 34 یا 36 دندانه ای را انتخاب می کنند و حرفه ای ها ممکن است حتی دندانه های بزرگتر را هم انتخاب کنند. سطح تجربه شما هر چه که باشد، مهم ترین نکته توانایی حفظ قدرت ثابت آن هم هنگام دوچرخه سواری بر روی ویژگی های تعیین کننده زمین است. اگر مسیر شما دارای یک شیب سربالایی طولانی است، کاهش اعداد دندانه ها به شما مزیت بزرگی می دهد. اگر مسیر عمدتاً مسطح با چند پستی بلندی کوچک است، یک طبق بزرگتر می تواند گزینه بهتری باشد.

مشکلات دیگر به بخش فنی مرتبط هستند. در زمین هایی که پیچ های زیادی دارند باید زنجیرتان به صورت یک خط صاف و در یک امتداد از خودروی جلو به خودروی عقب باشد تا بهترین کارایی را داشته باشد. همچنین اندازه زنجیر می تواند به طور نامحسوس بر سینماتیک سیستم تعلیق عقب تأثیر بگذارد و به همین خاطر بیشتر دوچرخه های تعلیق کامل با حدود 32 دندانه طبق طراحی می شوند. البته رعایت این موارد واجب نیست و در بسیاری از دوچرخه سواران حرفه ای هم دیده نمی شود.

اگر می خواهید با خیال راحت از سراشیبی ها بالا بروید بهتر است طبق خود را روی کوچکترین چرخ دنده و خودروی عقب را روی بزرگترین چرخ دنده قرار دهید تا راحت تر حرکت کنید.

 

ضریب دنده در دندانه های مختلف خودروی جلو و عقب - آیبایک
ضریب دنده در دندانه های مختلف خودروی جلو و عقب – آیبایک

 

2.2 ضریب دنده گرول و سایکلوکراس

دوچرخه های Gravel و cyclocross نیازهای دوچرخه سواری در داخل و خارج از جاده را به یک اندازه برطرف می کنند. ترکیب ویژگی های ست دنده جاده و کوهستان باعث شده تا طبق های دوتایی معمولاً کوچک تر از طبق های دوچرخه های جاده ای باشند. معمولا طبق های دوتایی با تعداد دندانه 46/36 در سایکلوکراس استفاده می شود و 48/31 در دوچرخه های گرول! استفاده از طبق های تکی در هر دو رشته بسیار محبوب هستند و مزایای یکسانی از قابلیت اطمینان و سادگی را در دوچرخه‌های کوهستان ارائه می دهند. طبق های تکی این رشته ها اغلب در حدود 40 یا 42 دندانه در سبک های CX و گرول استفاده می شود اما دوچرخه سواران ممکن است بسته به نیاز خود خورشیدی هایی بسیار کوچک تر یا بزرگ تر هم انتخاب کنند.

چرخ دنده های گرول و سایکلوکراس به شدت به زمین بستگی دارد. گرول سواران در مناطق نسبتاً مسطح ممکن است از طبق های فشرده جاده استفاده کنند، در حالی که خودروهای این دوچرخه ها در مناطق بسیار تپه ای می تواند شبیه دوچرخه های کوهستانی باشند. مسابقات Cyclocross نیز بسیار متفاوت است و ورزشکاران معمولاً تجهیزات خود را بسته به مسیر و شرایط انتخاب می کنند.

 

 

به این مطلب از آیبایک امتیاز بدهید!
[کل: 1 میانگین: 5]

نظر خود را بنویسید